Terugreizend van de Zwarte Zee naar Sofia (zes uur) zag ik vanuit het busraam voortdurend een kwalijke erfenis van het communisme. Bulgarije is een mooi, groot land waar mensen niet bovenop elkaar hoeven te wonen. Toch woont in al die godvergeten steden en stadjes iedereen bovenop elkaar. Het Russische gezag en zijn ingenieurs hebben indertijd deze ellende geadviseerd én betaald. In Moskou kun je nog enig begrip voor die gore flats van acht hoog opbrengen, hier is het zoveel goorder en zo onzinnig. Een aardbeving en de hele troep stort in. Je gunt het ze bijna, kunnen we eindelijk wat moois maken.

Ik heb vaak gevlogen maar nooit een vliegtuig gemist. Eén keer scheelde het niks, dat was met Hans in Dublin . Toen was het mijn eigen schuld. Vanochtend scheelde het weer niks. Hotelmeneer: 'Echt, over vijf minuten komt die taxi.' Als je explodeert, ben je soms wat minder beleefd dan je eigenlijk zou willen zijn. Na een dodenrit door Sofia waren we de allerlaatsten die incheckten.

De Bulgaar die beter kookt dan ik, moet ik nog tegenkomen. En zeker als je ergens Bulgaarse soep ziet staan, adviseer ik je dringend: laten staan. Gisteren had ik vissoep besteld. Dat kan geen kwaad, dacht ik, zo aan de Zwarte Zee. De ingewandensoep die ik eerder deze week onaangeroerd had gelaten, had ik waarschijnlijk verdrongen. Meestal eet ik wat de pot schaft, maar de vissoep heb ik discreet laten verdwijnen. Hup, terug in zee. Toch lullig voor al die voor niets gestorven visjes.

Soms kom ik mensen tegen die oud lijken, terwijl ze hoogstwaarschijnlijk jonger zijn dan ik. Gisteren zag ik weer zo'n man lopen, een vlezig type met ontbloot bovenlijf. Verveeld liep hij over de kade in Nessebar, een schitterend stadje. Ineens zag ik de oorzaak van het verschijnsel. Als je deze man met een raket naar de maan zou schieten, zou hij zich erover beklagen dat hij de maanstenen zelf op moest rapen. Terwijl die dingen natuurlijk gewoon als sleutelhanger uitgestald horen te liggen, met een verkopend maanmannetje erbij. Gebrek aan verwondering maakt mensen oud.

Op een marktkraam hier kun je insignes kopen met hakenkruizen erop. Sommige ervan dragen bovendien de tekst: Sieg heil. In Nederland zou een minder slim iemand kamervragen gaan stellen. Hier gelukkig niet. Alsof het verbieden van symbolen bij zou dragen aan een betere wereld. Het doet denken aan lieden die het woord 'Turk' uit het woordenboek willen halen. Of het woord 'allochtoon', zoals een Amsterdamse dame van de PvdA gisteren bepleitte.

Het protserige Russische restaurant 'Pjetr I' kijkt hautain uit over Plovdiv, de mooiste stad van Bulgarije. De gastheren laten zich mijn beperkte Russisch minzaam welgevallen. Het zijn wel degelijk Russen. Waar hun superieure houding vandaan komt, is me een raadsel. Alles wat lelijk is in deze prachtstad hebben de Bulgaren aan de Russen te wijten. En een beetje aan zichzelf, natuurlijk.

Ik eet er rauwe haring met aardappel en dille. Erg Russisch en erg lekker.

Het leuke van Russen is dat er een heleboel Russen zijn die de wansmaak van Russen haten.

De priester loopt op de zojuist geopende motorkap af. Hij slaat drie kruizen, zwaait met thijm en besprenkelt het inwendige al prevelend met heilig water. De eigenaar van de auto kijkt kritisch toe of hij waar voor zijn geld krijgt. Na de motor krijgen inderdaad de portieren, de banden en de kofferbak eenzelfde rituele behandeling. Het tafereel speelt zich af naast het adembenemende klooster van Rila, het belangrijkste heiligdom van Bulgarije.

Europa krijgt er een bijgelovig volk vol zelfspot bij. En de priester gaat binnenkort concurrentie ondervinden van de erkende garagehouder. Want Europese regelgeving en Gods wil zijn nogal uiteenlopende eenheden.

De Canadese Bulgaar tegen wie ik schaak, vindt Sofia cool. Maar niet zo geweldig als Praag of Krakov. Morgen land ik in de hoofdstad van Bulgarije. Hopelijk vindt deze tekstschrijver daar wat inspiratie.